Enquisa de clima laboral no sector de Grandes Almacéns

A sobrecarga laboral, a falta de conciliación e os baixos salarios están detrás do malestar xeneralizado das traballadoras e dos traballadores do sector de Grandes Almacéns en España, segundo reflicte a enquisa de clima laboral realizada pola Federación de Servizos de CCOO no marco da campaña Tempo para vivir.

A enquisa ten como obxectivo facer oír a voz do persoal e avalía aspectos clave do emprego, recollendo as principais demandas do sector.

Aumento da carga de traballo e redución do descanso

A práctica totalidade das persoas enquisadas coincide en sinalar un incremento da carga laboral e unha diminución do descanso (75,6 % totalmente de acordo; 15,4 % bastante de acordo; 7 % parcialmente de acordo).

Traballo en domingos e festivos: falta de conciliación

A sondaxe, realizada entre o 1 e o 8 de decembro, sitúa no centro unha das principais queixas derivadas da liberalización dos horarios comerciais: a falta de conciliación e a obriga de traballar domingos e festivos sen compensación.
Un 71 % identifica este aspecto como o peor do seu traballo, percepción compartida, en menor medida, por case outro 25 %. Non é casual que o 75,2 % reclame como prioridade a voluntariedade e a compensación retribuída do traballo en domingos e festivos.

Impacto en Galicia polas decisións da Xunta

En Galicia, o malestar incrementouse tras a decisión da Xunta de permitir a apertura os días 26 de xullo (domingo) e 15 de agosto (sábado), impedindo o descanso de dous fins de semana no verán en datas especialmente sinaladas.

CCOO convocará xornadas de folga neses dous días como protesta pola sobrecarga de traballo e pola imposibilidade de conciliación, fronte a unha decisión que prioriza as peticións da patronal ANGED e os beneficios económicos sobre a saúde e a vida persoal do persoal.

Baixos salarios e sistemas retributivos inxustos

Un 72,7 % das persoas enquisadas considera que o seu esforzo non está recoñecido cunha retribución xusta, o que evidencia os baixos salarios do sector.
O sistema de incentivos tamén recibe unha valoración maioritariamente negativa. Como consecuencia, o 48,6 % demanda que os sindicatos negocien sistemas retributivos máis xustos e salarios dignos.

Condicións laborais e impacto na saúde

O clima laboral reflicte cifras moi negativas no relativo á saúde: un 48,3 % está totalmente de acordo en que as condicións laborais afectaron negativamente á súa saúde, cun 22,3 % bastante de acordo e un 9,4 % parcialmente de acordo.

Principais demandas do persoal de Grandes Almacéns

A enquisa, na que participaron 24.227 persoas (máis do 10 % do persoal de dez grandes superficies), identifica como prioridades:

• Voluntariedade e compensación do traballo en domingos e festivos
• Melloras salariais
• Aumento dos días de descanso
• Maior dotación de persoal
• Redución de horarios ampliados, especialmente para maiores de 55 anos
• Respecto do calendario laboral e garantía de substitucións

Contexto xeral de precariedade laboral

Un estudo recente do CIS sinala que o traballo preocupa ao 34 % da poboación, principalmente por motivos económicos e de inestabilidade laboral. Os problemas de saúde física e mental aparecen como os máis frecuentes nun contexto no que o 16,4 % da poboación activa traballa nos sectores dos servizos e do comercio, caracterizados por elevada presión e precariedade.

Mobilizacións convocadas por CCOO Servizos

Desde CCOO Servizos denunciamos desde hai anos a falta de conciliación e as cargas de traballo no sector de Grandes Almacéns, especialmente en campañas como Nadal ou rebaixas. O traballo obrigatorio e non compensado en domingos e festivos, xunto coa perda de atractivo salarial, reforzan a necesidade de reclamar máis salario e máis tempo para vivir.

Por todo isto, convocamos concentracións o 18 de decembro para visibilizar a situación precaria do persoal.

Convocatoria de concentracións

18 de decembro · 12:00 h

Puntos de concentración en Galicia:

• Carrefour Ourense
• Alcampo A Coruña

Un encontro centrado en mellorar a protección laboral

A Federación de Servizos de CCOO Galicia, representada por Iván Cordeiro e acompañada pola secretaria de Organización do SN de CCOO Galiza, Maica Bouza, mantivo unha reunión coa Dirección Territorial da Inspección de Traballo e Seguridade Social en Galicia. A xuntanza estivo encabezada polo director territorial, Demetrio Ángel Fernández López.

No encontro, CCOO presentou as súas propostas para o Plan de Actuación da Inspección de Traballo de 2026, unhas liñas centradas en reforzar o control, a vixilancia e a protección da saúde laboral e dos dereitos das persoas traballadoras. Estas prioridades cobran especial relevancia nos sectores de servizos —hostalería, comercio, contact center, sector financeiro, mutuas e outros— onde aínda persisten problemas como a precariedade, as cargas de traballo excesivas e os incumprimentos en materia de prevención.

Prioridades expostas por CCOO Galicia

As propostas trasladadas puxeron o foco en dous eixos principais:

1. Máis prevención e saúde laboral

• Reforzo das campañas de prevención de riscos.

• Especial atención aos riscos psicosociais e aos trastornos musculoesqueléticos, especialmente en sectores moi feminizados e con tarefas repetitivas.

2. Control máis estrito da contratación

• Seguimento máis rigoroso para combater o fraude laboral, o mal uso da parcialidade e outras prácticas irregulares.

• Obxectivo: garantir contratos axeitados, reais e estables.

Compromiso da Inspección de Traballo

A Inspección comprometeuse a estudar en detalle todas as propostas e valorar cales se poden incorporar ao Plan de Actuación 2026, analizando o seu impacto e viabilidade.

Por que CCOO considera estas medidas imprescindibles

CCOO Servizos subliñamos que un plan de inspección forte é clave para asegurar:

• Condicións de traballo seguras.

• Emprego estable e digno.

• Unha vixilancia efectiva contra a precariedade e o abuso empresarial.

Insistimos en reforzar estas liñas para que a Inspección de Traballo cumpra plenamente o seu papel como garante dos dereitos laborais e da saúde laboral das persoas traballadoras.

A Federación de Servizos de CCOO de Galiza, trala solicitude de apertura dun diálogo a través do Consello Galego de Relacións Laborais, lamentamos profundamente a negativa da Confederación de Empresarios de Galicia (CEG) e das asociacións empresariais do comercio de alimentación a avanzar na negociación dun convenio colectivo de ámbito galego.

CCOO denunciamos a falta de vontade negociadora no comercio galego

Para CCOO, a postura das patronais supón desaproveitar unha oportunidade histórica para dotar o sector dun marco regulador único, moderno e adaptado á realidade actual dun tecido empresarial e laboral que funciona de forma crecente e integrada a nivel autonómico. Trátase dun sector que emprega arredor de 25.000 persoas traballadoras en Galicia, que continúan sometidas a unha fragmentación negociadora que xera diferenzas e incertezas innecesarias.

Argumentos da patronal que frean o convenio autonómico

A negativa baséase en argumentos que, ao noso xuízo, non se sosteñen nin responden aos retos reais do sector:

• Levar máis de 40 anos negociando convenios provinciais non pode ser unha razón para impedir avances. Precisamente esta fragmentación histórica é unha das causas das desigualdades salariais, das diferenzas nas condicións de traballo e da falta de cohesión nun sector estratéxico para Galicia.

• A existencia de vixencias diferenciadas entre convenios provinciais é un argumento técnico facilmente salvable, como xa se demostrou noutros sectores nos que se transitaron ámbitos superiores.

• A ausencia dunha federación empresarial galega non é un impedimento real: é responsabilidade das propias organizacións empresariais dotarse dos instrumentos necesarios se existe vontade negociadora.

• As diferenzas entre convenios deberían ser precisamente un incentivo para avanzar cara á harmonización e evitar un mapa laboral desigual e inxusto.

Un convenio autonómico para modernizar o sector e dar estabilidade

CCOO consideramos que a patronal pecha a porta ao diálogo antes sequera de abrila, negándose a explorar un marco máis eficiente que permitiría resolver moitos dos problemas actuais: dispersión normativa, inseguridade xurídica, dificultade para coordinar procesos de negociación e falta de respostas estables ás transformacións do sector, que afronta cambios profundos en materia de organización do traballo, tecnoloxía, horarios e cargas laborais.

CCOO demandamos diálogo ás empresas e á patronal galega

Lembramos que un convenio autonómico facilitaría as relacións laborais, dotaría de maior estabilidade ás empresas, reforzaría a competencia leal e ofrecería mellores condicións para traballadores e traballadoras nun sector caracterizado por baixos salarios, alta temporalidade e unha forte presión organizativa.

Chamamento de CCOO a Gadisa, Froiz e Cuevas para abrir negociación

CCOO instamos as patronais formadas por Gadisa, Froiz, Cuevas, etc., a rectificar esta posición inmobilista, abrir un proceso serio de diálogo e asumir que Galicia necesita marcos de negociación acordes coa dimensión real dos sectores produtivos. O inmobilismo non é unha opción para un sector clave para o país.

A Federación de Servizos de CCOO de Galicia trasladamos hoxe aos medios as principais conclusións do Informe Comercio — Black Friday 2025, un diagnóstico que evidencia, novamente, a precariedade estrutural do sector: parcialidade imposta, horarios imprevisibles, cargas de traballo desbordadas e un incremento moi preocupante dos riscos músculoesqueléticos e dos problemas de saúde mental.

Un sector que funciona á costa da saúde

Explicamos que o comercio continúa funcionando á costa da saúde e da dispoñibilidade permanente das persoas traballadoras, nun contexto de persoal insuficiente e de crecente presión comercial.

Imposición da Xunta no calendario de aperturas

Denunciamos a decisión da Xunta de Galicia de aprobar o calendario de apertura de domingos e festivos para 2026 sen ningún proceso de consulta coa representación sindical. Deste xeito rompese a posibilidade de gozar de dúas fins de semana completos de descanso en xullo e en agosto de 2026, prexudicando notablemente a conciliación da vida laboral e familiar en datas especialmente sensibles para Galicia. Esta falta de diálogo, que afecta decenas de miles de persoas traballadoras do comercio, é para CCOO unha imposición inaceptable.

Convocatoria de folga no comercio galego

Ante esta situación, anunciamos a convocatoria de dúas xornadas de folga no comercio galego, que se celebrarán os días 26 de xullo e 15 de agosto de 2026, en defensa dos dereitos laborais, da saúde e da conciliación. Tamén as convocamos para esixir que calquera decisión sobre horarios comerciais conte coa voz das traballadoras e traballadores do sector a través das súas organizacións sindicais máis representativas.

Esixencia de diálogo social

Reclamamos á Xunta que rectifique, que abra un proceso real de diálogo social e que deixe de ignorar as persoas que sosteñen un sector estratéxico para Galicia.

Datos do Informe Comercio — Black Friday 2025 en Galicia

• Emprego en outubro de 2025: 135.433 persoas empregadas no sector do comercio.

• Emprego previsto tras a campaña: 136.973 persoas empregadas.

• Crecemento do emprego (outubro–decembro de 2025): 1,1 %.

• Creación estimada de emprego: 1.540 novos postos de traballo durante a campaña.

Comparativa co conxunto do Estado

A previsión de crecemento do emprego no comercio para o conxunto do Estado é do 2,0 %, o que supón 52.308 novos postos de traballo. Galicia sitúase por baixo da media estatal e doutros territorios como Andalucía (4,0 %), a Comunitat Valenciana (3,7 %) e Canarias (3,2 %).

O emprego no comercio polo miúdo no período de compras que comeza coa campaña do Black Friday e se estende ata as rebaixas de xaneiro xerará arredor de 33.000 postos. Deles, o 80% serán contratos temporais e o 90% a tempo parcial, segundo o informe Black Friday 2025 da Federación de Servizos de CCOO.

A pesar do aumento continuado das vendas, o crecemento do emprego é reducido: apenas un 2%, unha cifra semellante á de 2024, insuficiente para reforzar cadros de persoal sometidos a cargas de traballo crecentes, horarios extenuantes e falta de descansos.

CCOO reclamamos o respecto ao descanso diario e semanal, o cumprimento dos calendarios laborais, dotacións suficientes de persoal, a redución da parcialidade non desexada e a voluntariedade e remuneración do traballo en domingos e festivos.

O comercio como motor económico en España

O comercio emprega máis de 2,5 millóns de persoas, o 14,3% da poboación asalariada. Xera un 12,8% do valor engadido bruto e nel operan o 20% das empresas do país (635.000 no último ano).

Tras o impacto da crise de 2020, a recuperación deixou incrementos de ata un 30% nas vendas e máis dun 40% nos excedentes, pero isto só produciu un aumento do 3% no emprego.

O sector enfróntase a unha transformación marcada polo auxe das compras en liña, a apertura de macroestablecementos, o turismo orientado ao luxo e a irrupción das IAs xerativas, factores que condicionan as prácticas empresariais e afectan directamente a milleiros de traballadoras e traballadores.

Emprego atípico, invisibilizado e con salarios precarios

O comercio polo miúdo, especialmente o retail téxtil, supón un test de estrés en campañas como o Black Friday, das que as grandes marcas con maior cota de mercado son as principais beneficiarias.

No comercio téxtil operan 60.000 empresas e 172.000 persoas asalariadas. A pesar de ser un sector intensivo en man de obra, o persoal diminuíu un 6% desde a pandemia. A inversión en I+D+i aumentou un 150% desde 2019, compensándose con redución de cadras e intensificación das cargas de traballo.

Parcialidade e inestabilidade como norma

O sector funciona con amplas bolsas de emprego inestable e mal remunerado baixo o pretexto da estacionalidade. A parcialidade afecta ao 31% das cadras en 2025. O contrato indefinido fixo-descontinuo apenas representa o 1% delas.

A parcialidade responde a un modelo que axusta os tempos de traballo ás necesidades produtivas, xerando novas formas de emprego atípico e salarios precarios.

Un sector feminizado, con baixa formación e mocidade precarizada

As mulleres representan o 70% da forza laboral no comercio téxtil e o 57% do persoal presenta baixa formación académica. As persoas de nacionalidade estranxeira aumentaron un 11% no que vai de ano.

Nos picos de vendas —campaña prenadal, Nadal e rebaixas—, a mocidade é un activo esencial para as empresas.
Todos estes colectivos sofren maior inestabilidade e precariedade, con menos capacidade de negociación e obrigados a aceptar horarios atípicos e salarios baixos.

Baixos salarios e falta de recoñecemento

A pesar de ser un dos principais nichos de emprego, o sector está entre os peor remunerados. O gasto laboral mantense no 16%, mentres o excedente empresarial aumentou case un 8% e a marxe de beneficio sitúase no 9,7%.

O salario bruto medio no comercio polo miúdo é de 20.274 € anuais, un 26% inferior á media da economía. A brecha de xénero é do 17%: as mulleres perciben 18.945 € anuais, apenas un 14% por riba do SMI.

Son traballos mal pagados, invisibilizados e sen compensación polo sobreesforzo que requiren.

Reivindicacións de CCOO

• Respecto ao descanso diario e semanal.
• Cumprimento estrito dos horarios dos calendarios laborais.
• Voluntariedade e compensación do traballo en domingos e festivos.
• Redución da parcialidade non desexada e garantía de emprego estable.
• Retribucións superiores ao SMI e acordes á responsabilidade do sector.
• Cumprimento da Lei de Prevención de Riscos Laborais, con especial atención aos riscos psicosociais.
• Dignificación do sector mediante formación axeitada.
• Dotación suficiente de persoal nos períodos de maior carga para garantir un servizo profesional e de calidade.

Conciliación laboral e familiar no comercio galego en risco

Desde hai anos, a Xunta de Galicia négase a garantir a conciliación laboral e familiar do persoal do sector do comercio, consolidando un modelo insostible que deteriora o pequeno comercio e empeora a calidade de vida das traballadoras e traballadores.

Apertura en domingos e festivos: impactos en 2025

A situación agrávase en 2025 coa inclusión do 26 de xullo e do 15 de agosto como días de apertura, impedindo que o persoal poida gozar de fins de semana libres en pleno verán. A Federación de Servizos de CCOO sinalamos que estes días deberían ser un dereito básico para o descanso e a vida familiar.

A postura de CCOO: apertura innecesaria

CCOO insistimos en que a apertura en domingos e festivos non é necesaria: os horarios semanais xa permiten facer compras sen ampliar a actividade nestas datas. Ademais, neste exercicio a Xunta nin sequera pediu valoración ao sindicato, ignorando a voz das persoas traballadoras do comercio.

Contexto de xornada laboral e horarios comerciais

Nun contexto de demanda de redución da xornada laboral e racionalización dos horarios comerciais, para evitar xornadas interminables que chegan máis alá das dez da noite, o Goberno do PP toma a decisión contraria: suprimir de golpe dous fins de semana libres, recortando descanso e favorecendo só os intereses empresariais.

Compromiso de CCOO

CCOO seguiremos denunciando esta política regresiva e defenderemos un modelo de comercio xusto, sostible e conciliable.

CCOO, UGT e CSIF denunciamos a precariedade en Paradores e anunciamos mobilizacións. Neste sentido, o vindeiro 7 de outubro haberá unha protesta diante da sede central desta empresa pública, en Madrid. Actualmente, Paradores emprega unhas 5500 persoas en todo o Estado.

Os sindicatos explicamos que a negociación do novo convenio leva catro anos bloqueada, sen avances reais, pola falta de autorización do Ministerio de Facenda. Mentres, a dirección négase a mellorar as condicións laborais e mantén un sistema retributivo desfasado, con soldos de base próximos ao salario mínimo. Porén, a empresa decidiu unilateralmente incrementar en 9600 euros anuais os salarios no Parador de Eivisa, o que a parte sindical considera unha discriminación intolerable.

A precariedade agrávase polas ofertas públicas de emprego con exceso de contratos a tempo parcial e fixos descontinuos, o que provoca entre un 20 e un 25% de prazas desertas. A temporalidade supera con moito o 8% que esixe a UE no sector público.

CCOO, UGT e CSIF reclamamos medidas urxentes. Entre elas, a redución da xornada a 35 horas semanais, consolidación das xubilacións parciais, recoñecemento da antigüidade e melloras salariais. Todo isto nun contexto de récord histórico de beneficios para a compañía (máis de 346 millóns de euros de ingresos e 40 millóns de beneficio neto en 2024) mentres a carga de traballo provoca máis de 123.000 días perdidos por incapacidade temporal.

26-9-2025.- CCOO, xunto con UGT e CIG, convocamos as traballadoras e traballadores do sector hostaleiro a participar nunha concentración na Praza do Toural de Santiago de Compostela. Reclamamos o desbloqueo das negociacións do convenio provincial de hostalaría da Coruña, que regula as condicións laborais de arredor de 20 000 persoas.
Os sindicatos acusamos a patronal de negarse a incluír melloras e, incluso, de pretender recortes en dereitos xa consolidados, como o complemento por incapacidade temporal.

O sector da hostalaría bate récords de turismo e facturación, pero non melloran os salarios

Mentres o sector rexistra récords de turismo e facturación, os salarios permanecen próximos ao SMI e as condicións laborais apenas melloran. Por iso, CCOO e o resto de sindicatos esiximos unha negociación real con perspectiva social, a actualización dos salarios e, en definitiva, «un convenio xusto e digno».

Amplo apoio social ás protestas do persoal de hostalaría

Esta mobilización chega despois dunha primeira protesta na Coruña coincidindo co Burger Fest, así como da masiva recollida de sinaturas levada a cabo nesa cidade e en Santiago de Compostela. Isto confirma o amplo apoio do persoal ás reivindicacións defendidas por CCOO e os outros sindicatos.

A hostalaría é motor económico en Galicia, pero as condicións laborais seguen precarias

A hostalaría é hoxe un dos principais motores económicos de Galicia, con máis de 73 000 persoas afiliadas á Seguridade Social en agosto de 2025 e un crecemento anual do 2,2 %.
Ademais, no primeiro semestre de 2025, os ingresos do sector hoteleiro galego ascenderon a 165,5 millóns de euros (+4,3 %). Porén, este dinamismo económico non se traduce en melloras laborais: o persoal continúa soportando sobrecargas de traballo, horarios partidos e salarios próximos ao SMI, nun contexto de riscos psicosociais crecente.

O contraste co convenio de Pontevedra: melloras salariais e recoñecemento social

Por último, desde CCOO destacamos o contraste co convenio asinado recentemente para a provincia de Pontevedra, que inclúe unha suba salarial do 7 % para o período 2024-2025, unha cláusula de revisión vinculada ao IPC real e melloras sociais históricas, como o recoñecemento profesional das camareiras de piso, que a partir de 2027 ascenderán de categoría en hoteis de 3 a 5 estrelas.

Con motivo do Día Mundial do Turismo, CCOO Servizos lamentamos que o novo récord de turismo en Galicia non se traduza en mellor emprego. Os datos dun estudo realizado polo noso sindicato amosan que o verán de 2025 pechou cunhas cifras moi positivas, mais o pulo no sector non veu da man dunha mellora proporcional das condicións laborais. Moi pola contra, as cifras que hai unha maior concentración de traballadores e traballadoras en cada establecemento do sector e unha intensificación das cargas de traballo, coas consecuencias que iso ten a nivel de saúde.

O estudo de CCOO recolle que máis de 1,9 millóns de persoas viaxaron pola comunidade autónoma, o que supón 41 432 visitantes máis que no mesmo período de 2024 (+2,2 %). En paralelo, o sector ocupou 70 870 persoas fronte as 69 260 do ano anterior, isto é, unha suba 1610 traballadores e traballadoras (+2,3 %). Porén, a mellora do emprego prodúcese malia a caída no número de establecementos abertos: en agosto de 2025 funcionaron 1827, fronte aos 1896 rexistrados en agosto de 2024. 

Aínda co reforzamento do cadro de persoal, non se conseguiu absorber a sobrecarga derivada do incremento da demanda. As consecuencias recaen especialmente sobre colectivos vulnerables, como as camareiras de piso, maioritariamente mulleres migrantes de máis de 45 anos e con baixa cualificación. Mentres tanto, a rendibilidade hoteleira medrou: en agosto, a tarifa media diaria incrementouse un 6,22 % respecto ao mesmo mes de 2024, o que evidencia que os beneficios crecen canda a precariedade.

Situación dos convenios da hostalaría

No conxunto do Estado, máis de 39 millóns de persoas viaxaron por España este verán, o que supón 949 000 máis que en 2024 e 2,6 millóns máis que no verán previo á pandemia de 2019. Estas cifras amosan que a demanda turística continúa en expansión, pero tamén indican que non se acompaña de melloras laborais suficientes.

O contraste é evidente nas negociacións colectivas. Na provincia da Coruña, o convenio da hostalaría permanece bloqueado desde comezos de ano, o que deu lugar a diversas mobilizacións —a última, o venres en Santiago—. Pola contra, en Pontevedra asinouse recentemente un convenio provincial para 2024-2025 con avances salariais e sociais. A isto engádese o sobrecusto da vivenda en zonas turísticas, que erosiona o poder adquisitivo de quen reforza os cadros de persoal durante a tempada alta.

Reforzar o emprego

CCOO Servizos coidamos imprescindible reforzar o emprego nos picos de actividade para aliviar as cargas de traballo; avanzar cara a un pacto da industria hoteleira que aposte pola calidade laboral, a formación continua e os plans de carreira profesional; e impulsar medidas de sostibilidade social e ambiental que inclúan, por exemplo, taxas turísticas destinadas a financiar servizos públicos en destinos saturados e certificacións de turismo responsable.

Só a través dun modelo sostible, con emprego digno e condicións de vida equilibradas entre residentes e visitantes, Galicia e España poderán manter a súa competitividade internacional e garantir que o turismo sexa un verdadeiro motor de benestar social, conclúe CCOO.